Falen

Faalangst; ik heb het opgezocht in het woordenboek en vond de betekenis: Angst om te falen, om tekort te schieten. Steeds meer hoor je de angst om te falen al bij jonge kinderen voorkomen. Bij faalangst komt ook een vorm van schaamte kijken, niet de schaamte voor je moeder die gek doet of voor het huis waar je in woont, maar schaamte voor jezelf. Hoe het precies zit, heb ik geprobeerd uit te zoeken en voor jullie uitgewerkt in dit blog.

Eerst neem ik jullie even mee in waarom ik dit blog graag wilde schrijven. Ik heb zelf enorm veel last van de schaamte die na een ‘mislukkeling’ in mijn hoofd speelt. Als er iets niet gaat zoals ik het me voorgesteld had, durf ik er eigenlijk met niemand over te praten. Als ik aan het moment terugdenk, wordt ik misselijk; ik krijg een duidelijke fysieke reactie op het falen en omdat ik mij schaam, deel ik het met niemand. Een van deze faalmomenten is die ene keer dat ik voor mijn vader als verrassing een tuinconcert geregeld had. Er kwam een singer-songwriter bij ons in de tuin spelen; eentje die mijn papa en ik altijd gevolgd hadden. Ook mijn moeder en haar vriend en de buren kwamen luisteren. Het begon zo leuk, hij speelde op zijn gitaar de liedjes die wij mooi vinden en mijn vader en ik genoten ontzettend. Totdat er van verschillende kanten vragen gesteld werden en hij ontzettend boos werd en boos weg liep. Jeetje, wat heb ik me rot gevoeld (en ik schaam me hier nog steeds enorm voor), het is al een wonder dat ik het hier zo uitschrijf. Alleen degenen die erbij waren, weten dat dit gebeurd is. Ik durfde het bijvoorbeeld ook niet aan mijn vriendinnen of collega’s te vertellen, zo veel schaamte rust erop.

Wat is falen?

Wat een negatief woord is dat eigenlijk; falen. Mislukken, tekortschieten, iets wat niet gaat zoals je eigenlijk wilt. Je kunt alleen falen als je een doel voor ogen had en dat doel niet behaalt. Bijvoorbeeld: Je moet een werkstuk maken voor school en je bent er zo trots op dat je zeker van jezelf bent dat je een dikke voldoende gaat halen. Maar dan. Het werkstuk is nagekeken en je hebt een zes; voldoende, maar niet zo hoog als je dacht dat je zou halen. Dan voelt het als falen; wat je voor ogen had is niet gelukt.

Het kan ook dat je van buitenaf te horen krijgt dat je iets op een bepaalde manier moet doen en dat diegene niet tevreden is met hoe je het uiteindelijk hebt gedaan. Dan is het je niet gelukt om aan de verwachting van een ander te voldoen en kan het ook voelen alsof je gefaald hebt.

Falen is dus het niet halen van een bepaald doel of verwachting. Het is heel duidelijk gekoppeld aan je eigen verwachtingen.

Wat is schamen?

Schamen is duidelijk een uitwerking van het gevoel dat je gefaald hebt. Je wilt dat het anders gelopen was, je voelt je schuldig en hebt een onaangenaam gevoel. Soms kan die schaamte zo heftig zijn dat je moet huilen, dat je niemand er over durft te vertellen en dat je het liefst in je bed gaat liggen en er voorlopig niet uit komt. Bang voor een reactie van de ander op wat er gebeurd is.

Misschien ben je bang dat je uitgelachen wordt, of niemand meer vertrouwd op je kunnen. Ik kan natuurlijk makkelijk zeggen dat je hier niet bang voor hoeft te zijn en dat iedereen fouten mag maken, maar ik weet zelf hoe lastig het is om dit los te laten.

Schaamte kan erg diep gaan en is dus het onaangename gevoel hebben dat je wilde dat iets anders was.

Wat kunnen we met het gevoel van falen en schaamte?

Het mooiste wat we uit deze gevoelens kunnen halen is een gevoel van succes. Wat is er wél gelukt? Hoe kunnen we het de volgende keer beter doen? Maar zo’n moment als ik in de intro beschreef, is natuurlijk lastig om in een succesmoment om te zetten. Nee, dat is het niet! Ik durfde met niemand te delen wat er gebeurd was, maar nu heb ik het toch met iedereen gedeeld! Ik heb hieruit geleerd dat het niet iets is om me voor te schamen. Het was niet mijn schuld wat er gebeurde, ook al voelde dit wel zo. Ik zou er nu om moeten kunnen lachen, dat die zanger zo boos werd om niets. Ik zou het gevoel bij hem moeten laten; het is zijn leermoment. Hij had vast een rotdag en hij reageerde het op ons af. Wij hebben mogen genieten van een aantal liedjes en hebben daarna nog een gezellige avond gehad met het gezin. En ohja, ik hoefde niet te betalen, omdat hij boos weg liep. Dus, voor mij eigenlijk vooral pluspunten!

Maar nu, hoe kan jij mijn leermoment gebruiken voor jezelf?
Hier een aantal tips:

  1. Leg de lat niet te hoog voor jezelf.
  2. Ga op je eigen gevoel af; zoals jij denkt dat het goed is, zo zal het ook goed zijn.
  3. Als iets niet ‘gelukt’ is, kijk naar wat er wél gelukt is.
  4. Kijk in de spiegel en zeg hardop tegen jezelf: zoals ik het heb gedaan, zo had het moeten zijn.
  5. Ook deze werkt goed: ik mag de fouten maken die ik maak om te leren.
  6. Lach er heel hard om. Lach het weg; zo houd je er een positief gevoel aan over.
  7. Praat erover met een ander! Dan kun je het ‘leed’ delen.

Schaamte is een enorm diepe emotie die veel onrust met zich mee kan brengen. Hier heb ik zelf al veel van gemerkt en ik hoop door middel van deze blogs iedereen die hier last van heeft een beetje te kunnen ondersteunen. Het is belangrijk dat deze schaamte bespreekbaar wordt en dat we ermee leren dealen. Ik hoop dat deze tips je een beetje geholpen hebben.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *